KM

ด้านที่ 2 การผลิตบัณฑิตสู่ความเป็นเลิศ
ชื่อผลงาน : กระบวนการผลิตกระถางรักษ์โลกจากหอยขมด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม
ชื่อเจ้าของผลงาน : ปิ่นสุดา มุ่งงาม สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ ขวัญยืน เลี่ยมสำโรง และกนกวรรณ ศรีวาปี คณะครุศาสตร์ รัฏฐาภัทร สินเธาว์ กองพัฒนานักศึกษา
ความคิดริเริ่ม
การสร้างทักษะด้าน soft skills ด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เริ่มต้นจากกองพัฒนานักศึกษาได้จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนานักศึกษาให้มีทักษะ 4 ประการ คือ เป็นนักคิด นักสื่อสาร นักประสาน และนักสร้างนวัตกรรม ผ่านกระบวนการวิศวกรสังคม โดยใช้เครื่องมือทั้ง 5 เครื่องมือ ได้แก่ ฟ้าประทาน นาฬิกาชีวิต Timeline พัฒนาการ Timeline กระบวนการ และ M.I.C. model หลังจากการอบรม สิ่งแรกที่เปลี่ยนคือการมี Growth mindset การเรียนรู้และเข้าใจ ยอมรับในความตนเอง ไม่ด้อยคุณค่าของตนเอง เห็นจุดเด่น และจุดด้อยของตนเอง ตามมาด้วยการรับฟังความคิดเห็น ฟังอย่างตั้งใจ ฟังอย่างไม่ตัดสิน เข้าใจและยอมรับฟังความคิดเห็นซึ่งกันและกันมุมมองความแตกต่างของแต่ละคน นำมาซึ่งการยอมรับและเข้าใจ โดยลดความขัดแย้ง มองปัญหาเป็นโอกาสที่จะได้เรียนรู้ การสร้าง mindset ที่ดีนับเป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ เมื่อผ่านการอบรมนักศึกษาได้นำเครื่องมือของวิศวกรสังคมไปใช้ในการลงชุมชน ณ ไร่แสนดี ตำบลเหล่า อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นพื้นที่พบปัญหาของเปลือกหอยขมจำนวนมากเนื่องจากหมู่บ้านนี้ติดแม่น้ำชี และชาวบ้านได้สร้างรายได้จากการนำหอยขมมาขาย เป็นวัตถุดิบของการตำป่า ซึ่งเป็นอาหารขึ้นชื่อของคนอีสาน ทำให้เกิดเปลือกหอยจำนวนหลายตัน ได้ทิ้งไว้ที่กองขยะท้ายหมู่บ้าน ส่งกลิ่นเหม็น และซากหอยไม่สามารถกำจัดได้ด้วยการเผา กลุ่มเกษตรอินทรีย์ตำบลเหล่า
เเรงบันดาลใจ
มีแนวคิดอยากกำจัดเปลือกหอยขมในการสร้างมูลค่า โจทย์นี้ได้ถ่ายทอดมาที่กลุ่มนักศึกษา ด้วยความที่เป็นวัยรุ่น แนวคิดเรื่องการนำเปลือกมาใช้ประโยชน์ จึงมองถึงการนำผสมกับปูนพลาสเตอร์ หล่อในโมล ทำให้ได้กระถางต้นไม้แนวมินิมอลขึ้นมาเป็นชิ้นงาน
ขั้นตอน
1) อบรมเชิงปฏิบัติการการพัฒนาทักษะด้าน soft skills ด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม ให้รู้จักกับ5 เครื่องมือ 2) ลงพื้นที่ไร่แสนดี ตำบลเหล่า อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม นำเครื่องมือฟ้าประทาน นาฬิกาชีวิต Timeline พัฒนาการ .ในการหาข้อมูล และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์หาปัญหาโดยใช้ผังก้างปลา 3) วิเคราะห์ปัญญาในพื้นที่ พบว่ามีเปลือกหอยขมจำนวนมากกองที่บ่อขยะท้ายหมู่บ้าน 4) สืบค้นข้อมูลการสร้างนวัตกรรม (กระถาง) จากเปลือกหอย 5) ทดลองสร้างนวัตกรรมจากเปลือกหอย หาสภาวะที่เหมาะในการสร้างกระถาง 6) สรุปผลการทดลอง 7) ถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนความรู้การผลิตกระถางกับกลุ่มชุมชนไร่แสนดี 8) เข้าร่วมการนำเสนอผลงานที่งาน Thailand Research Expo 2024 มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2567
ผลสัมฤทธิ์
ทักษะที่เกิดขึ้นกับนักศึกษาหลังจากนำเอาเครื่องมือวิศวกรสังคมไปใช้ในการลงชุมชน 1) ทักษะด้านการสืบค้นข้อมูล นักศึกษาได้หาข้อมูลในการสร้างผลงานจากหอยขม สามารถนำไปใช้อย่างไรได้บ้าง มีใครทำอะไรมาก่อนบ้าง ลักษณะเป็นอย่างไร 2) ทักษะด้านการวางแผนงาน ด้านการสร้างกระถาง โมลที่ใช้ ต้นทุนที่จะนำมาใช้ การจัดซื้อจัดหาอุปกรณ์ที่จะใช้ในการผลิตกระถาง การนำเสนอผลงาน 3) ทักษะด้านการแก้ปัญหา ในระหว่างที่ทำการทดลอง ส่วนผสมระหว่างของแข็งกับของเหลวจะต้องมีความสมดุลกันจะต้องมีการลองผิดลองถูก 4) ทักษะด้านการประสานงาน การติดต่อประสานงานกับชุมชนตำบลเหล่า กลุ่มชาวบ้านเกษตรอินทรีย์ 5) ทักษะด้านการตัดสินใจ ความเป็นผู้นำ การใช้เหตุ-ผลในการเลือกตัดสินใจ วันเวลา ในการลงพื้นที่ เก็บตัวอย่างขยะ 6) ทักษะด้านการสื่อสาร ได้ฝึกการเล่าขั้นตอนและกระบวนการในการผลิตกระถางให้กับกลุ่มชาวบ้านได้ร่วมทำกระถางด้วยกัน ร่วมแลกเปลี่ยนอีกทั้งยังให้คำแนะนำกับนักศึกษาเอามาพัฒนากระถาง
รูปภาพผลสัมฤทธิ์
การนำไปใช้
มิติสิ่งแวดล้อม - ลดขยะที่เกิดจากเปลือกหอยขม - ลดค่ากระถางต้นไม้ มิติของทรัพยากรมนุษย์ - ปลูกฝังความเป็นนักนวัตกรรมขึ้นในตัว รู้จักการค้นคว้า ศึกษา ปฏิบัติลองผิดลองถูก แก้ไข (M.I.C. model)
เเนวปฏิบัติที่ดี
การมี Growth mindset ดีที่ทำให้ผ่านอุปสรรคที่เกิดขึ้นมา โดยเฉพาะอุปสรรคที่เกิดขึ้นจากความกลัวของตนเองหลายๆ คนปล่อยผ่านโอกาสที่เข้ามาในชีวิตเพียงเพราะคำว่า กลัวจะทำได้ไม่ดี หรือคิดว่าคนอื่นๆ น่าจะทำได้ดีกว่าตน หรือคิดว่าเรื่องนี้ไม่ได้สำคัญ ซึ่งปิ่นสุดาเป็นนักศึกษาที่ได้เติบโตจากสิ่งที่เรียกว่าความกลัวเช่นเดียวกัน หากต่างกันตรงที่กลัวแต่ก็กล้าจะลงมือทำ ไม่เคยทำแต่จะลองทำ อาจจะไม่สมบูรณ์แบบ แต่เป็นสิ่งที่ตั้งใจ การกล้าที่พาตนเองมาอยู่สถานการณ์ ที่ไม่เคย โดยเฉพาะการพูดในที่สาธารณะ แม้จะเป็นเวทีขนาดเล็กๆ แต่ก็เป็นเวที ที่ไม่คุ้นเคย ด้วยระยะเวลาจำกัด การเตรียมตัวที่ค่อนข้างสั้น สิ่งที่พูดบนเวที ไม่ใช่แค่บทละครที่ท่องมาขึ้นใจ แต่เป็นการเล่าเรื่องราวประสบการณ์การผจญภัยของนักศึกษาคนหนึง ที่ทุ่มเทเวลาให้กับทุกกิจกรรม ขอให้รู้จะไปทุกที่โดยที่ข้างกายไม่ได้มีเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกันด้วยซ้ำ ความมุ่งมั่นไม่ได้ลดลงเลย กลับเพิ่มขึ้น การเติบโตไม่ใช่มาจากการท่องจำ แต่เกิดจากการได้ลงมือ เมื่อผิดพลาด ก็รีบแก้ไข และปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้น ทักษะไม่สามารถเกิดขึ้นได้เพียงข้ามคืน ต้องอาศัยการทำซ้ำแล้วซ้ำอีก การมี Growth mindset ที่กัดไม่ปล่อยกับทุกๆ เรื่อง วันหนึงความสำเร็จจะมาถึงในไม่ช้า
รูปภาพผลงาน
ที่มา
คณะครุศาสตร์