ด้านที่ 2 การผลิตบัณฑิตสู่ความเป็นเลิศ
ชื่อผลงาน : โครงการบูรณาการจัดการเรียนการสอน การวิจัย ศิลปะ วัฒนธรรมและชุมชน
ชื่อเจ้าของผลงาน : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กฤต โสดาลี อาจารย์ ดร.สุมาลี พลขุนทรัพย์ อาจารย์ณัฐพงษ์ ภูภักดี อาจารย์ศศิธร อ
|
 |
| ความคิดริเริ่ม |
| การจัดการเรียนการสอนโดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ตรงนั้นจะช่วยส่งเสริมให้นักศึกษามีแรงบันดาลใจในการผลิตผลงานตลอดจนได้มุมมองที่หลากหลาย ได้แนวทางที่เป็นประโยชน์ในการลงพื้นที่เก็บข้อมูลท้องถิ่นด้านภาษา วัฒนธรรม และคติชน สามารถนำไปปรับประยุกต์ใช้เพื่อสร้างสรรค์ผลงานรูปแบบต่าง ๆ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หลักสูตรสาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เปิดสอนรายวิชาที่มีจุดร่วมในการจัดการเรียนการสอนสำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1-3 จำนวน 6 รายวิชา ได้แก่ 1. วิชา การเขียนสารคดี มีจุดมุ่งหมายสำคัญคือการส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถใช้เครื่องมืออย่างหลากหลายในการเก็บข้อมูลประกอบการเขียนสารคดีและฝึกเขียนสารคดีในรูปแบบที่ตนสนใจได้ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการฝึกปฏิบัติในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งในและนอกห้องเรียน นักศึกษาจะได้ลงพื้นที่สำรวจข้อมูล เก็บข้อมูล สัมภาษณ์ ตลอดจนสร้างผลงานสารคดีตามความสนใจได้ 2. วิชา ภาษา สังคมและวัฒนธรรม ซึ่งรายวิชาดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายให้นักศึกษาเรียนรู้ภาษาในสังคมไทย ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับสังคม ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้ภาษาในสังคม การแปรและเปลี่ยนแปลงของภาษาในสังคมไทยประยุกต์ใช้และพัฒนาศักยภาพการใช้ภาษาไทย 3. วิชา คติชนวิทยา ส่งเสริมให้นักศึกษาเรียนรู้และเข้าใจวิถีชีวิต วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น 4. วิชา ภาษาศาสตร์ภาษาไทย มุ่งเน้นให้ศึกษาและเข้าใจธรรมชาติและลักษณะเฉพาะของภาษาไทย 5. วิชาการใช้ภาษาไทยด้วยสื่อมัลติมีเดียที่เน้นด้านการเตรียมบทและสร้างสื่อมัลติมีเดียเพื่อการนำเสนอสาร เผยแพร่ผ่านสื่อออนไลน์ และ 6. วิชา วิทยาระเบียบวิธีวิจัยทางภาษาและวรรณกรรมไทย มุ่งหวังให้นักศึกษามีความเข้าใจในศาสตร์แห่งการวิจัยและสามารถบูรณาการองค์ความรู้สาขาภาษาไทยกับศาสตร์แขนงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้ ทุกรายวิชาที่กล่าวมาสามารถนำมาบูรณาการและจัดกิจกรรมการเรียนการสอนร่วมกัน เนื่องจากนักศึกษาจะต้องได้รับความรู้และประสบการณ์ในการเก็บข้อมูลซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกับภาษา สังคม วัฒนธรรม วรรณกรรมท้องถิ่นอีสาน |
| เเรงบันดาลใจ |
| จากนั้นนำมาสร้างเป็นผลงานการเขียนสารคดีและงานเขียนเชิงวิชาการและงานเขียนเชิงสร้างสรรค์ประเภทต่าง ๆ เพื่อให้การจัดการศึกษาบรรลุเป้าหมายที่กำหนด อีกทั้งเป็นการต่อยอดกิจกรรมการเรียนรู้จากโครงการวิจัยเพื่อการบูรณาการบริการวิชาการศิลปวัฒนธรรมและชุมชนในปีการศึกษาที่ผ่านมา หลักสูตรสาขาวิชาภาษาไทยซึ่งเป็นหลักสูตรที่ให้ความสำคัญการพัฒนาศักยภาพนักศึกษาและการเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ การคิดสร้างสรรค์ การแก้ไขปัญหา การสื่อสารและการร่วมงานกับผู้อื่น การเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม ตลอดจนการรู้เท่าทันเทคโนโลยี จึงจะจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรและพัฒนานักศึกษาตามโครงการที่มีชื่อว่า “โครงการบูรณาการจัดการเรียนการสอน การวิจัย ศิลปะ วัฒนธรรมและชุมชน” นักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับฟังการบรรยายพิเศษจากนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญในการเก็บข้อมูลด้านภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของภูมิภาคต่าง ๆ ในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน กิจกรรมดังกล่าวจะช่วยให้นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเก็บข้อมูลภาคสนาม สามารถนำความรู้และเทคนิคที่ได้ไปปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ในการเรียน การลงพื้นที่เก็บข้อมูลในท้องถิ่นเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้และได้รับประสบการณ์จากนอกห้องเรียน จากนั้นจะเป็นการนำนักศึกษาลงพื้นที่ในเขตจังหวัดมหาสารคาม ได้แก่ 1) ตำบลยาง อำเภอบรบือ 2) ตำบลบัวมาศ อำเภอบรบือ 3) ตำบลดงบัง อำเภอนาดูน 4) ตำบลหนองแสง อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งเป็นดินแดนที่มีประวัติความเป็นมา วัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชาวอีสานที่มีความน่าสนใจศึกษาหลากหลายด้าน นักศึกษาจะได้รับความรู้และประสบการณ์จากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญซึ่งเกี่ยวข้องกับศาสตร์สาขาวิชาที่ตนเรียน ถือเป็นกิจกรรมการเรียนการสอนที่ช่วยกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิด การเรียนรู้และแก้ไขปัญหาด้วยตนเองนอกชั้นเรียน การสร้างประเด็นการเขียนสารคดี การจัดทำผลงานเชิงสร้างสรรค์ ผลงานเชิงวิชาการ รวมถึงการทำวิจัยทางมนุษยศาสตร์ นอกจากนี้การฝึกปฏิบัติด้านการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับภาษา วัฒนธรรมและวรรณกรรมท้องถิ่นอีสานจะทำให้นักศึกษาได้ฝึกทักษะการสื่อสารอย่างรอบด้าน ได้แก่ การฟัง การพูด การอ่าน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเขียนซึ่งจะส่งผลให้การเรียนการสอนเกิดผลสัมฤทธิ์มากขึ้น ตลอดจนพัฒนาให้เกิดความเข้มแข็งทางวิชาการในอนาคต |
| ขั้นตอน |
| 1. ประชุมวางแผนการดำเนินงานและกำหนดกิจกรรมในการจัดโครงการ
2. เสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ
3. แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน
4. ดำเนินการจัดกิจกรรม
5. สรุป ประเมินผลการดำเนินงาน และรายงานผลการดำเนินโครงการ
|
| ผลสัมฤทธิ์ |
| 1. นักศึกษามีความรู้และประสบการณ์ในการลงพื้นที่สำรวจข้อมูลและเก็บข้อมูลในท้องถิ่น
2. นักศึกษาสามารถสร้างสรรค์ผลงานจากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลในท้องถิ่น
3. พัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้โดยการบูรณาการระหว่างรายวิชา
4. นักศึกษาตระหนักในคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น
5. ส่งเสริมการทำวิจัยของอาจารย์และนักศึกษาโดยบูรณาการกับการจัดการเรียนการสอน
|
| รูปภาพผลสัมฤทธิ์ |
 |
 |
 |
| การนำไปใช้ |
| กลุ่มเป้าหมายของโครงการบูรณาการจัดการเรียนการสอน การวิจัย ศิลปะ วัฒนธรรมและชุมชน เป็นนักศึกษาหลักสูตรสาขาวิชาภาษาไทย ชั้นปีที่ 1-3 จำนวน 114 คน นักศึกษาสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปต่อยอดในรายวิชาที่เรียนจำนวน 6 รายวิชา คือ 1. วิชาการเขียนสารคดี 2. วิชาภาษาสังคมและวัฒนธรรม 3. วิชาคติชนวิทยา 4. วิชาภาษาศาสตร์ภาษาไทย 5. วิชาการใช้ภาษาไทยด้วยสื่อมัลติมีเดีย และ 6. วิชาวิทยาระเบียบวิธีวิจัยทางภาษาและวรรณกรรมไทย |
| เเนวปฏิบัติที่ดี |
| กระบวนการจัดการความรู้
1. การบ่งชี้ความรู้
ประชุมคณะกรรมการผู้รับผิดชอบหลักสูตรเพื่อชี้แจงให้เข้าใจถึงจุดมุ่งหมายและประโยชน์ของการจัดการเรียนการสอนที่บูรณาการให้เข้ากับการวิจัย การบริการวิชาการทางสังคม และการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม
2. การสร้างและแสวงหาความรู้
ประชุมอาจารย์ผู้สอนและนักศึกษาเพื่อกำหนดรายวิชาที่สามารถบูรณาการการจัดการเรียนการสอน การวิจัย ศิลปะ วัฒนธรรมและชุมชน และเลือกประเด็นในการสร้างผลงาน ประชุมหารือกับวิทยากรเพื่อกำหนดหัวข้อบรรยายให้ความรู้และประสบการณ์
3. การจัดการความรู้ให้เป็นระบบ
การสำรวจพื้นที่ ประสานผู้นำชุมชน และรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง วางแผนการดำเนินงาน บริหารจัดการ มอบหมายงานให้แก่ผู้เข้าร่วมโครงการ มีการดำเนินงานจัดโครงการอย่างมีส่วนร่วมของอาจารย์และนักศึกษา
4. การประเมินผลและกลั่นกรองความรู้
นักศึกษานำองค์ความรู้ที่ได้รับจากการเข้าร่วมโครงการมาสร้างเป็นผลงานจากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลในท้องถิ่นและเผยแพร่ผลงาน
5. การเข้าถึงความรู้
มีการรวบรวมผลงานของนักศึกษาอย่างเป็นระบบ สามารถเผยแพร่ให้แก่ผู้สนใจเข้าถึงและดาวน์โหลดข้อมูลไปใช้ประโยชน์ได้
6. แลกเปลี่ยนความรู้
ประชุมแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างอาจารย์ นักศึกษา และวิทยากร เพื่อตั้งข้อสังเกตของการจัดกิจกรรม การนำประเด็นที่พบมาต่อยอด จากการเข้าร่วมกิจกรรมพบว่า นักศึกษามีผลการเรียนรู้ที่เพิ่มขึ้นทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านคุณธรรมจริยธรรม ทำให้นักศึกษามีความตรงต่อเวลาและรู้จักรับผิดในงานหน้าที่ของตน ด้านความรู้ทักษะทางปัญญา ทำให้นักศึกษาได้เชื่อมโยงความคิดที่ตนเรียนมา ด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ ทำให้นักศึกษารู้จักการแบ่งงานตามความสามารถ ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข ทำให้นักศึกษารู้จักวางแผนการใช้งบประมาณที่สอดคล้องกับงบประมาณที่ได้รับ และทักษะการสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้นักศึกษาเกิดกระบวนการพัฒนาทักษะการสื่อสาร และการเลือกใช้สื่อ ตลอดจนการสร้างสื่อสารสนเทศเพื่อถ่ายทอดความรู้ให้แก่ผู้เข้าร่วมโครงการ และประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษา
7. การเรียนรู้
ติดตามผลการนำความรู้จากการจัดโครงการไปใช้ในประโยชน์กับงานบริการวิชาการ ประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง มีการสรุปแนวปฏิบัติที่ดีเพื่อปฏิบัติต่อไป
|
| รูปภาพผลงาน |
 |
|
ที่มา |
|
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ |