| 3.3.1) ผลการศึกษาองค์ความรู้/ผลสัมฤทธิ์การดำเนินการมี 3 ข้อตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผู้เรียนสามารถปฏิบัติการแปรรูปสมุนไพรได้ผลิตภัณฑ์มีมาตรฐานตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน พบว่า ผู้เรียนได้เรียนรู้พัฒนาการแปรรูปสมุนไพรอินทรีย์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยได้ผลิตภัณฑ์ประเภทขนมถั่วตัด 5 ชนิด วิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ คือ พท.ภ.นายณรงค์ศักดิ์ นาเมืองรักษ์ ผู้ประกอบการเอกชน ห้างหุ้นส่วนจำกัด นาเมืองรักษ์ บ้านเชียงยืน อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม และนายชัชวาล ป้องคำหาญ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย เป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการใช้สมุนไพรที่มีในชุมชนเป็นส่วนประกอบของอาหารมีสมุนไพร ได้แก่ ใบเตย อัญชัน กระเจี๊ยบ กระบก และธัญพืช ฯลฯ และนายชัชวาล ป้องคำหาญ ได้สาธิตการใช้สมุนไพรนำมาเป็นส่วนประกอบอาหารประเภทขนมถั่วตัด ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยต้องการโดยการใช้ต้นทุนเดิมที่มีขนมถั่วตัด ซึ่งไม่ได้ใช้สมุนไพรเป็นส่วนประกอบ สำหรับการพัฒนาต่อยอดได้นำใช้ประโยชน์ต้นทุนเดิมพัฒนาขนมถั่วตัดเป็นผลิตภัณฑ์ ได้ 5 ชนิด คือ 1) ถั่วตัดใบเตย 2) ถั่วตัดอัญชัน 3) ถั่วตัดกระเจี๊ยบ 4) ถั่วตัดกระบก และ 5) ถั่วตัดธัญพืช โดยมีส่วนผสมของวัตถุดิบและผลผลิตแต่ละชนิดดังนี้
ขนมถั่วตัดธัญพืช รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม, ธัญพืช 115 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม, น้ำเปล่า 250 กรัม, งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม, รวมปริมาณทั้งหมด 1,265 กรัม/กระปุก 253 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดกระบก รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,กระบก 115 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม น้ำเปล่า 250 กรัม,งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,265 กรัม/กระปุก 253 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดอัญชัน รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำอัญชัน 250 กรัม งาขาว 55 กรัม, เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดกระเจี๊ยบ รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำกระเจี๊ยบ 250 กรัม,งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัมปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดใบเตย รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำใบเตย 250 กรัม งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัมปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมถั่วตัดได้รับรองมาตรฐานอาหารและยา (อย.)
คณะดำเนินโครงการได้ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ถั่วตัดไปตรวจวิเคราะห์คุณภาพ โดยศูนย์วิทยาศาสตร์ที่ 7จังหวัดขอนแก่น พบว่าคุณภาพถั่วตัด 5 ชนิด ไม่มีเชื้อราและสารจุลินทรีย์ปนเปื้อน สามารถเก็บผลิตภัณฑ์ถั่วตัด 5 ชนิดในตู้เย็น เพื่อการบริโภคได้ เวลา 2 เดือน และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม โดยฝ่ายคุ้มครองผู้บริโภคมอบให้เภสัชกร นางปธิณี อัครนิจ ไปตรวจประเมินโรงเรือนผลิตถั่วตัดได้รับรองโรงเรือนผลิตถั่ว ตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารและยา (อย.) มีเกณฑ์การผ่านโรงเรือน ร้อยละ 60 และได้รับรองผลิตภัณฑ์ 5 ชนิด ตามสินค้ามาตรฐานอาหารและยา (อย.) ประเภทขนม มีสารบบอาหารจดแจ้งทะเบียนผลิตภัณฑ์ดังนี้ มาตรฐานอาหารและยา ถั่วตัด 5 ชนิด ขนมถั่วตัดอัญชันได้รับการรับรองมาตรฐานอาหารและยา(อย.) เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0002 ขนมถั่วตัดธัญพืช เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0003 ขนมถั่วตัดกระบก เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0004 ขนมถั่วตัดกระเจี๊ยบ เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0005 และขนมถั่วตัดใบเตย เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0006
3.3.2) ผลการศึกษาผู้เรียนสามารถปฏิบัติการเป็นผู้ประกอบการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรเชิงพาณิชย์ได้
การจำหน่ายผลผลิตสมุนไพรเชิงพาณิชย์ในระบบตลาด สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย ได้อธิบายการเป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนจำหน่ายผลผลิตสมุนไพรมีช่องทางการตลาดหลายช่องทางซึ่งได้รับการถ่ายทอดความรู้การดำเนินการสร้างตลาด ได้แก่ ตลาดการขายตรง ตลาดกลุ่มออนไลน์ เพจ เฟชบุค ตลาดเครือข่ายชุมชนสมุนไพรแปลงใหญ่ และตลาดการจัดนิทรรศการ ปรากฏว่าการจำหน่ายผลผลิตที่ได้ผลิตภัณฑ์รับรองมาตรฐานอาหารและยา (อย) ประเภทชนมถั่วตัด 5 ชนิด มีการขายถั่วตัดแต่ละชนิดดังนี้
ปริมาณการผลิตขนมถั่วตัดกระบกและธัญพืช 1 กระป๋อง บรรจุขนมถั่วตัด 30 ชิ้นต้นทุน 30 ชิ้น ราคา 59.50 บาท ราคาขาย 100 บาท /30 ชิ้นกำไรกระป๋องละ 40.50 บาท ผลิตขนมถั่วตัด 100 กระป๋อง/เดือน ต้นทุน 100 × 59.50 = 5,950 บาท จำหน่ายกระป๋องละ 100 × 100 = 10,000 บาท ได้กำไร 4,050 บาท ดังนั้นถั่วตัด 2 ชนิด ได้กำไร = 4,050+4,050 = 8,100 บาท และปริมาณการผลิตขนมถั่วตัดใบเตย อัญชัน และกระเจี๊ยบ 1 กระป๋อง บรรจุขนมถั่วตัด 30 ชิ้นต้นทุน 30 ชิ้น ราคา 56 บาท ราคาขาย 70 บาท /30 ชิ้นกำไรกระป๋องละ 14 บาท ผลิตขนมถั่วตัด 100 กระป๋อง/เดือน ต้นทุน 100 × 56 = 5,600 บาท จำหน่ายกระป๋อง จำนวน 100 × 70 = 7,000 บาท ได้กำไร 7,000 -5,600 = 1,400 บาท ดังนั้นถั่วตัด 3 ชนิด ได้กำไร = 1,400 +1,400+1,400 = 4,200 บาท ด้วยการขายถั่วตัด 5 ชนิด มีต้นทุนรวม 5 ชนิด จำนวน 11,550 บาท กำไรถั่วตัด 5 ชนิด 12,300 บาท
3.3.3) ผลการศึกษาผู้เรียนใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผลการวิเคราะห์ข้อมูล การใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อเกษตรกรพึ่งตนเองได้ ตามเครื่องมือแบบประเมินคุณภาพชีวิต 5 ด้าน กลุ่มเป้าหมายได้ตอบแบบประเมินความต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิต 5 ด้าน ดังนี้ คือ (1) ด้านเศรษฐกิจ ร้อยละ 45 (2) ด้านสังคม ร้อยละ 13 (3) ด้านสิ่งแวดล้อม ร้อยละ 15 (4) ด้านการศึกษา ร้อยละ 15 และ (5) ด้านสุขภาวะ ร้อยละ 12 จำนวนตัวบ่งชี้ 30 ข้อ พบว่าสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจ
มิติคุณภาพชีวิต คุณภาพชีวิต
X ̅ S.D. การแปลผล
ด้านเศรษฐกิจ
1.1 กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีสมรรถนะในการจัดการความรู้ ทักษะ และเจตคติของการประกอบอาชีพ 4.81 0.48 มากที่สุด
1.2 สามารถวิเคราะห์รายรับรายจ่ายของการเงินกลุ่มวิสาหกิจชุมชน 4.67 0.59 มากที่สุด
1.3 มีการสร้างสัมมาอาชีพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอย่างต่อเนื่อง 4.89 0.32 มากที่สุด
1.4 ส่งเสริมการประกอบอาชีพตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 4.77 0.53 มากที่สุด
1.5 การบริหารกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโปร่งใส มีธรรมาภิบาล เป็นแนวปฏิบัติร่วมกัน 4.78 0.49 มากที่สุด
เฉลี่ยรวมด้านเศรษฐกิจ 4.78 0.49 มากที่สุด
สรุปผลการศึกษาการใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรพึ่งตนเองได้ตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย ด้านเศรษฐกิจ พบว่าคุณภาพชีวิตโดยรวมมากที่สุด
X ̅ = 4.78 SD = 0.49 พิจารณาคุณภาพชีวิตรายข้อพบว่าคุณภาพชีวิตของเกษตรกรวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยคุณภาพชีวิตลำดับที่ 1-3 ดังนี้ 1) มีการสร้างสัมมาอาชีพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอย่างต่อเนื่องมากที่สุด X ̅ = 4.89 SD = 0.32 2) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีสมรรถนะในการจัดการความรู้ ทักษะ และเจตคติของการประกอบอาชีพมากที่สุด X ̅ = 4.81 SD =0.48 3) การบริหารกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโปร่งใส มีธรรมาภิบาลเป็นแนวปฏิบัติร่วมกันมากที่สุด (X ̅ = 7.78 SD =0.49)
3.3.1) ผลการศึกษาองค์ความรู้/ผลสัมฤทธิ์การดำเนินการมี 3 ข้อตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผู้เรียนสามารถปฏิบัติการแปรรูปสมุนไพรได้ผลิตภัณฑ์มีมาตรฐานตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน พบว่า ผู้เรียนได้เรียนรู้พัฒนาการแปรรูปสมุนไพรอินทรีย์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยได้ผลิตภัณฑ์ประเภทขนมถั่วตัด 5 ชนิด วิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ คือ พท.ภ.นายณรงค์ศักดิ์ นาเมืองรักษ์ ผู้ประกอบการเอกชน ห้างหุ้นส่วนจำกัด นาเมืองรักษ์ บ้านเชียงยืน อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม และนายชัชวาล ป้องคำหาญ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย เป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการใช้สมุนไพรที่มีในชุมชนเป็นส่วนประกอบของอาหารมีสมุนไพร ได้แก่ ใบเตย อัญชัน กระเจี๊ยบ กระบก และธัญพืช ฯลฯ และนายชัชวาล ป้องคำหาญ ได้สาธิตการใช้สมุนไพรนำมาเป็นส่วนประกอบอาหารประเภทขนมถั่วตัด ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยต้องการโดยการใช้ต้นทุนเดิมที่มีขนมถั่วตัด ซึ่งไม่ได้ใช้สมุนไพรเป็นส่วนประกอบ สำหรับการพัฒนาต่อยอดได้นำใช้ประโยชน์ต้นทุนเดิมพัฒนาขนมถั่วตัดเป็นผลิตภัณฑ์ ได้ 5 ชนิด คือ 1) ถั่วตัดใบเตย 2) ถั่วตัดอัญชัน 3) ถั่วตัดกระเจี๊ยบ 4) ถั่วตัดกระบก และ 5) ถั่วตัดธัญพืช โดยมีส่วนผสมของวัตถุดิบและผลผลิตแต่ละชนิดดังนี้
ขนมถั่วตัดธัญพืช รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม, ธัญพืช 115 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม, น้ำเปล่า 250 กรัม, งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม, รวมปริมาณทั้งหมด 1,265 กรัม/กระปุก 253 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดกระบก รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,กระบก 115 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม น้ำเปล่า 250 กรัม,งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,265 กรัม/กระปุก 253 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดอัญชัน รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำอัญชัน 250 กรัม งาขาว 55 กรัม, เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัม ปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดกระเจี๊ยบ รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335 กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำกระเจี๊ยบ 250 กรัม,งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัมปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก ขนมถั่วตัดใบเตย รายการส่วนผสม ถั่วลิสง 335กรัม,แบะแซ 250 กรัม,น้ำตาลทรายขาว 250 กรัม,น้ำใบเตย 250 กรัม งาขาว 55 กรัม,เกลือ 10 กรัม รวมปริมาณทั้งหมด 1,150 กรัม/กระปุก 230 กรัมปริมาณทั้งหมดสามารถผลิตได้ 5 กระปุก
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมถั่วตัดได้รับรองมาตรฐานอาหารและยา (อย.)
คณะดำเนินโครงการได้ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ถั่วตัดไปตรวจวิเคราะห์คุณภาพ โดยศูนย์วิทยาศาสตร์ที่ 7จังหวัดขอนแก่น พบว่าคุณภาพถั่วตัด 5 ชนิด ไม่มีเชื้อราและสารจุลินทรีย์ปนเปื้อน สามารถเก็บผลิตภัณฑ์ถั่วตัด 5 ชนิดในตู้เย็น เพื่อการบริโภคได้ เวลา 2 เดือน และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม โดยฝ่ายคุ้มครองผู้บริโภคมอบให้เภสัชกร นางปธิณี อัครนิจ ไปตรวจประเมินโรงเรือนผลิตถั่วตัดได้รับรองโรงเรือนผลิตถั่ว ตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารและยา (อย.) มีเกณฑ์การผ่านโรงเรือน ร้อยละ 60 และได้รับรองผลิตภัณฑ์ 5 ชนิด ตามสินค้ามาตรฐานอาหารและยา (อย.) ประเภทขนม มีสารบบอาหารจดแจ้งทะเบียนผลิตภัณฑ์ดังนี้ มาตรฐานอาหารและยา ถั่วตัด 5 ชนิด ขนมถั่วตัดอัญชันได้รับการรับรองมาตรฐานอาหารและยา(อย.) เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0002 ขนมถั่วตัดธัญพืช เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0003 ขนมถั่วตัดกระบก เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0004 ขนมถั่วตัดกระเจี๊ยบ เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0005 และขนมถั่วตัดใบเตย เลขสารบบอาหาร 44-2-01063-6-0006
3.3.2) ผลการศึกษาผู้เรียนสามารถปฏิบัติการเป็นผู้ประกอบการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรเชิงพาณิชย์ได้
การจำหน่ายผลผลิตสมุนไพรเชิงพาณิชย์ในระบบตลาด สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย ได้อธิบายการเป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนจำหน่ายผลผลิตสมุนไพรมีช่องทางการตลาดหลายช่องทางซึ่งได้รับการถ่ายทอดความรู้การดำเนินการสร้างตลาด ได้แก่ ตลาดการขายตรง ตลาดกลุ่มออนไลน์ เพจ เฟชบุค ตลาดเครือข่ายชุมชนสมุนไพรแปลงใหญ่ และตลาดการจัดนิทรรศการ ปรากฏว่าการจำหน่ายผลผลิตที่ได้ผลิตภัณฑ์รับรองมาตรฐานอาหารและยา (อย) ประเภทชนมถั่วตัด 5 ชนิด มีการขายถั่วตัดแต่ละชนิดดังนี้
ปริมาณการผลิตขนมถั่วตัดกระบกและธัญพืช 1 กระป๋อง บรรจุขนมถั่วตัด 30 ชิ้นต้นทุน 30 ชิ้น ราคา 59.50 บาท ราคาขาย 100 บาท /30 ชิ้นกำไรกระป๋องละ 40.50 บาท ผลิตขนมถั่วตัด 100 กระป๋อง/เดือน ต้นทุน 100 × 59.50 = 5,950 บาท จำหน่ายกระป๋องละ 100 × 100 = 10,000 บาท ได้กำไร 4,050 บาท ดังนั้นถั่วตัด 2 ชนิด ได้กำไร = 4,050+4,050 = 8,100 บาท และปริมาณการผลิตขนมถั่วตัดใบเตย อัญชัน และกระเจี๊ยบ 1 กระป๋อง บรรจุขนมถั่วตัด 30 ชิ้นต้นทุน 30 ชิ้น ราคา 56 บาท ราคาขาย 70 บาท /30 ชิ้นกำไรกระป๋องละ 14 บาท ผลิตขนมถั่วตัด 100 กระป๋อง/เดือน ต้นทุน 100 × 56 = 5,600 บาท จำหน่ายกระป๋อง จำนวน 100 × 70 = 7,000 บาท ได้กำไร 7,000 -5,600 = 1,400 บาท ดังนั้นถั่วตัด 3 ชนิด ได้กำไร = 1,400 +1,400+1,400 = 4,200 บาท ด้วยการขายถั่วตัด 5 ชนิด มีต้นทุนรวม 5 ชนิด จำนวน 11,550 บาท กำไรถั่วตัด 5 ชนิด 12,300 บาท
3.3.3) ผลการศึกษาผู้เรียนใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผลการวิเคราะห์ข้อมูล การใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อเกษตรกรพึ่งตนเองได้ ตามเครื่องมือแบบประเมินคุณภาพชีวิต 5 ด้าน กลุ่มเป้าหมายได้ตอบแบบประเมินความต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิต 5 ด้าน ดังนี้ คือ (1) ด้านเศรษฐกิจ ร้อยละ 45 (2) ด้านสังคม ร้อยละ 13 (3) ด้านสิ่งแวดล้อม ร้อยละ 15 (4) ด้านการศึกษา ร้อยละ 15 และ (5) ด้านสุขภาวะ ร้อยละ 12 จำนวนตัวบ่งชี้ 30 ข้อ พบว่าสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจ
มิติคุณภาพชีวิต คุณภาพชีวิต
X ̅ S.D. การแปลผล
ด้านเศรษฐกิจ
1.1 กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีสมรรถนะในการจัดการความรู้ ทักษะ และเจตคติของการประกอบอาชีพ 4.81 0.48 มากที่สุด
1.2 สามารถวิเคราะห์รายรับรายจ่ายของการเงินกลุ่มวิสาหกิจชุมชน 4.67 0.59 มากที่สุด
1.3 มีการสร้างสัมมาอาชีพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอย่างต่อเนื่อง 4.89 0.32 มากที่สุด
1.4 ส่งเสริมการประกอบอาชีพตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 4.77 0.53 มากที่สุด
1.5 การบริหารกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโปร่งใส มีธรรมาภิบาล เป็นแนวปฏิบัติร่วมกัน 4.78 0.49 มากที่สุด
เฉลี่ยรวมด้านเศรษฐกิจ 4.78 0.49 มากที่สุด
สรุปผลการศึกษาการใช้ประโยชน์สมุนไพรได้พัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรพึ่งตนเองได้ตามความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัย ด้านเศรษฐกิจ พบว่าคุณภาพชีวิตโดยรวมมากที่สุด
X ̅ = 4.78 SD = 0.49 พิจารณาคุณภาพชีวิตรายข้อพบว่าคุณภาพชีวิตของเกษตรกรวิสาหกิจชุมชนเหล่าโพธิ์ชัยคุณภาพชีวิตลำดับที่ 1-3 ดังนี้ 1) มีการสร้างสัมมาอาชีพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอย่างต่อเนื่องมากที่สุด X ̅ = 4.89 SD = 0.32 2) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีสมรรถนะในการจัดการความรู้ ทักษะ และเจตคติของการประกอบอาชีพมากที่สุด X ̅ = 4.81 SD =0.48 3) การบริหารกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโปร่งใส มีธรรมาภิบาลเป็นแนวปฏิบัติร่วมกันมากที่สุด (X ̅ = 7.78 SD =0.49)
|