ด้านที่ 4 ศิลปะเเละวัฒนกรรม สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น
ชื่อผลงาน : มิติใหม่ในการบูรณาการศิลปวัฒนธรรมสู่การเผยแพร่ศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และชุมชนในท้องถิ่น จากภูมิปัญญาท้องถิ่นกับงานสืบสานประเพณีลอยกระทง “บุญสมมาน้ำ คืนเพ็ง เส็งประทีบ” มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ชื่อเจ้าของผลงาน : 2.1 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 2.2 หลักสูตรสาขาวิชาพลศึกษา คณะครุศาสตร์ 2.3 ฝ่ายพัฒนานักศึกษา คณะนิติศาสตร์ 2.4 องค์การนักศึกษา กองพัฒนานักศึกษา 2.5 โรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม 2.6 หัวหน้าโครงการ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อำพร แสงไชยา
|
 |
| ความคิดริเริ่ม |
| ศิลปวัฒนธรรมและประเพณีที่ดีงามในท้องถิ่น เป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์และวิถีชีวิตของชุมชนนั้น ๆ ตั้งแต่รากเหง้าแห่งอดีตกาลจนกระทังปัจจุบัน ที่มีความเป็นมาอย่างยาวนาน เป็นสิ่งที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และเผยแพร่ให้กับสัมคม ชนชาติต่าง ๆ ได้รับรู้ถึงเอกลักษณ์อันงดงามของไทย หรือในพื้นถิ่นนั้น ๆ เช่นเดียวกันกับประเพณีวันลอยกระทง ที่เป็นประเพณีของไทยมาแต่โบราณ มีหลักฐานปรากฏมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ซึ่งในวันลอยกระทงนั้น ตรงกับวันเพ็ญเดือนสิบสองของทุกปี ประชาชนชาวไทยได้สร้างสรรค์และประดิษฐ์กระทงเพื่อนำไปขอขมาต่อแม่น้ำ ลำคลอง ที่เราได้ใช้ประโยชน์ และยังมีความเชื่อว่าการลอยกระทงนั้น เป็นการสะเดาะเคราะห์ให้กับตัวเอง ซึ่งในปัจจุบันชาวไทยยังยึดถือประเพณีนี้กันอยู่ตามความเชื่อ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมไทยให้คงอยู่สืบไป |
| เเรงบันดาลใจ |
| ในการส่งเสริมการศึกษา กับการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น และการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมอันดีงาม สู่การ บูรณาการศิลปวัฒนธรรมกับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ของมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ได้เห็นความสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น ที่บูรณาการร่วมกัน โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่สามารถนำมาพัฒนาต่อยอด สู่การส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่ม ส่งเสริมการเผยแพร่ในสื่อต่าง ๆ ผ่านการจัดกิจกรรมบุญสมมาน้ำ คืนเพ็ง เส็งประทีบ ในเทศกาลลอยกระทงของมหาวิทยาลัย ราชภัฏมหาสารคาม ประจำปีการศึกษา 2567 ซึ่งเป็นสิ่งที่แสดงถึงคุณค่าอันงดงาม สะท้อนถึงรากเหง้าของภูมิปัญญาท้องถิ่นในประเพณีที่ดีงาม ดังนั้นจึงได้มีการจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้และพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์ประติมากรรมลอยน้ำ การประดิษฐ์โคมไฟธุง การประดิษฐ์กระทงจากวัสดุรีไซเคิล การประดิษฐ์กระทงบก การแสดงกลองยาว และการแสดงดนตรีพื้นบ้านอีสาน บูรณาการศาสตร์ที่หลากหลาย สู่การเผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ โดยมีผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรม นักศึกษา บุคลากรภายในและประชาชนในท้องถิ่น จำนวน 1,100 คน เผยแพร่ทั้งในมหาวิทยาลัย และภายนอก ณ แก่งเลิงจาน จังหวัดมหาสารคาม พร้อมกันนี้เป็นการส่งเสริมกิจกรรมให้เกิดความร่วมมือทั้งองค์กรภายในและภายนอก ในการขับเคลื่อน soft power สู่สาธารณชนให้คงอยู่สืบต่อไป |
| ขั้นตอน |
| 1) เพื่อบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น งานประเพณีพื้นบ้านกับกิจกรรมการเรียนการสอน
2) เพื่อพัฒนาศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น
3) เพื่อเผยแพร่ศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และชุมชน ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นกับงานประเพณีพื้นบ้าน
พื้นที่ในการจัดกิจกรรม
1) ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม
2) อ่างเก็บน้ำแก่งเลิงจาน ตำบลแก่งเลิงจาน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม
3) ห้วยคะคาง มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
วิธีดำเนินการ/ขั้นตอนการดำเนินงาน
ต้นน้ำ กิจกรรมเตรียมการอบรม ทั้ง 10 กิจกรรม จำนวนผู้เข้าอบรม 1,100 คน
ประชุมวางแผนการดำเนินงานตามกระบวนการ PDCA ประกอบด้วยการวางแผนกิจกรรม การจัดกิจกรรมอบรม ปฏิบัติ เผยแพร่ทั้ง 10 กิจกรรม การประเมินขั้นตอนการดำเนินงานและการประเมินผลการจัดกิจกรรมตามแผน สู่การนำผลประเมินมาพัฒนากิจกรรมและแผนให้ดียิ่งขึ้นต่อไป
กลางน้ำ จัดอบรมและปฏิบัติการ ฝึกปฏิบัติ สร้างสรรค์ผลงานตามกิจกรรมอบรมทั้ง 10 กิจกรรม
1) ประดิษฐ์โคมไฟธุง 1,000 ดวง 2) สร้างสรรค์ประติมากรรมลอยน้ำขนาดใหญ่ 1 ชิ้นงาน 3) ประดิษฐ์กระทงจากวัสดุรีไซเคิล 100 ชิ้นงาน 4) ประดิษฐ์กระทงบกของสโมสรคณะ 500 ชิ้นงาน 5) แสดงนาฏมวยไทย 1 ชุดการแสดง 6) แสดงวงดนตรีลูกทุ่ง 3 ชุดการแสดง 7) แสดงคณะกลองยาวชมพูพาน 1 ชุดการแสดง 8) แสดงวงดอกจานบันเทิงศิลป์ 5 ชุดการแสดง 9) การตกแต่งสถานที่เพื่อเผยแพร่ soft power บริเวณห้วยคะคาง 10) การแสดงดนตรีพื้นบ้าน เพื่อเผยแพร่ soft power 3 ชุดการแสดง
ปลายน้ำ เผยแพร่สู่สาธารณชน นำเสนอผลงานที่ได้สร้างสรรค์สู่สายตาสาธารณชนทั้ง 10 กิจกรรม
1) โชว์โคมไฟธุง 1,000 ดวง บนสะบานข้ามห้วยคะคาง 2) โชว์ประติมากรรมลอยน้ำขนาดใหญ่ 1 ชิ้นงาน 3) นำกระทงจากวัสดุรีไซเคิล 100 ชิ้นงานลอยในห้วยคะคาง 4) โชว์กระทงบกของสโมสรคณะ 500 ชิ้นงาน บริเวณรอบห้วยคะคาง 5) แสดงนาฏมวยไทย 1 ชุดการแสดง 6) แสดงวงดนตรีลูกทุ่ง 3 ชุดการแสดง 7) แสดงคณะกลองยาวชมพูพาน 1 ชุดการแสดง 8) แสดงวงดอกจานบันเทิงศิลป์ 5 ชุดการแสดง 9) การตกแต่งสถานที่เพื่อเผยแพร่ soft power บริเวณห้วยคะคาง 10) การแสดงดนตรีพื้นบ้าน เพื่อเผยแพร่ soft power 3 ชุดการแสดง
|
| ผลสัมฤทธิ์ |
| 1) เกิดการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น งานประเพณีพื้นบ้านกับกิจกรรมการเรียนการสอน ที่หลากหลายศาสตร์ หลายหน่วยงานที่ได้ร่วมแรงร่วมใจกันสร้างสรรค์ผลงานสู่การนำเสนอที่หลากหลายในกิจกรรมเผยแพร่ศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยมีผู้เข้าร่วมโครงการ 1,100 คน และผู้เยี่ยมชมกิจกรรมไม่ต่ำกว่า 5,000 คน
2) ได้พัฒนาศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น นอกจากเกิดการบูรณาการหลากหลายศาสตร์ ยังเกิดองค์ความรู้ใหม่ในการสร้างสรรค์ผลงาน เช่น การประดิษฐ์โคมไฟธุง การสร้างสรรค์ประติมากรรมลอยน้ำขนาดใหญ่ การประดิษฐ์กระทงจากวัสดุรีไซเคิล การประดิษฐ์กระทงบก การแสดงนาฏมวยไทย การแสดงวงดนตรีลูกทุ่ง การแสดงคณะกลองยาว การแสดงดนตรีพื้นบ้าน เป็นต้น
3) สามารถเผยแพร่ศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นกับงานประเพณีพื้นบ้าน สู่สายตาสาธารณชนจำนวนมาก ซึ่งเป็นการสืบสานประเพณี ส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม อีกทั้งยังเป็นการประชาสัมพันธ์ สร้างภาพลักษณ์ที่ดีของมหาวิทยาลัยกับชุมชนได้อย่างดียิ่ง
|
| รูปภาพผลสัมฤทธิ์ |
 |
 |
 |
| การนำไปใช้ |
| 1) ประโยชน์จากการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่กิจกรรมการเรียนการสอน ทำให้เกิดการมีส่วนร่วมจากหลายหน่วยงาน จากความหลากหลายสร้างความรัก ความผูกพัน ความสามัคคี การร่วมแรงร่วมใจเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เกิดการพัฒนางานอย่างแท้จริง สามารถสร้างผลงานให้มีคุณภาพ ซึ่งเห็นได้จากการนำเสนอผลงาน ได้รับการตอบรับอย่างดียิ่ง
2) ประโยชน์จากการพัฒนาศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น ในทุกกิจกรรมสามารถสร้างองค์ความรู้และประสบการณ์ในการสร้างสรรค์ผลงาน นำไปสู่การพัฒนาทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์ และการกล้าแสดงออก สามารถนำองค์ความรู้มาต่อยอดในศาสตร์ของตนที่สนใจ นำไปสู่การประกอบอาชีพในอนาคต
3) ประโยชน์จากการเผยแพร่ศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และประชาชนในท้องถิ่น ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับงาน การได้ลงมือปฏิบัติจริง ตั้งแต่การเตรียม การฝึกซ้อม การปฏิบัติ สู่การนำเสนอผลงาน ทำให้เกิดประสบการณ์ เกิดทักษะการนำเสนอผงานต่อสาธารณชนได้เป็นอย่างดี
|
| เเนวปฏิบัติที่ดี |
| การบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการพัฒนาศักยภาพ soft power ของนักศึกษา บุคลากร และชุมชนในท้องถิ่น สู่การเผยแพร่ศักยภาพต่อสาธารณชน บรรลุตามวัตถุประสงค์ ประสบความสำเร็จ โดยได้รับการตอบรับจากผู้ชมเป็นจำนวนมากในการเผยแพร่กิจกรรมในครั้งนี้ ซึ่งมีแนวปฏิบัติที่ดีเสนอเป็นแผนภาพดังนี้ |
| รูปภาพผลงาน |
 |
|
ที่มา |
|
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ |