ด้านที่ 3 ด้านวิจัยเเละนวัตกรรม
ชื่อผลงาน : รูปแบบการสร้างธุรกิจเกษตรในชุมชน ตามแนวทางเสริมศักยภาพท้องถิ่น ของโมเดลเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน.
ชื่อเจ้าของผลงาน : อาจารย์นฤดล สวัสดิ์ศรี คณะเทคโนโลยีการเกษตร
|
 |
| ความคิดริเริ่ม |
| ....เกษตรกรรมในประเทศไทยยังประสบปัญหาหลายด้าน โดยเฉพาะในมิติของผลิตภาพ (Productivity) ยังอยู่ในเกณฑ์ที่ไม่สูงและรายได้เกษตรกรมีอัตราเฉลี่ยต่ำ เนื่องจากเกษตรกรไม่มีความรู้เพียงพอ ขาดข้อมูลเชิงลึกด้านการตลาดสำหรับวางแผนการผลิต รวมทั้งความรู้ในการผลิตสินค้าเกษตรคุณภาพสูงที่มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภคและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประเด็นปัญหาดังกล่าวสะท้อนว่าอาชีพเกษตรกรยังขาดการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะการสร้างความเข้มแข็งให้สามารถพึ่งตนเองได้ในระยะยาว |
| เเรงบันดาลใจ |
| แนวทางการพัฒนาภาคเกษตรอย่างยั่งยืนคือการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ โดยยกระดับประสิทธิภาพการ ผลิตหรือเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) จากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีผ่านวิธีการพัฒนาซึ่งมุ่งเน้นไปที่ตัวเกษตรกร และชุมชน ที่สามารถนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีด้านการเกษตรมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation, 2019) และสอดคล้องกับความต้องการของแต่ละพื้นที่ จากการลงพื้นที่ชุมชนหมู่บ้านปลาเค้าน้อย ตำบลลำคลอง อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยการ
แบบฟอร์มรายละเอียดการเขียนผลงาน
รายละเอียดข้อมูลที่เจ้าของผลงานต้องกรอกให้ครบถ้วนทุกประเด็น 4
ประชุมกับผู้นำชุมชนปลาเค้าน้อยหมู่ 6 ได้แก่ ผู้ใหญ่บ้าน และแกนนำเกษตรกรในชุมชน พบว่า ปัญหาอย่างหนึ่งของเกษตรกรคือ ผลผลิตจากการทำสวนพริก โดยส่วนใหญ่จำหน่ายเป็นพริกสดส่งผลให้ต้องจำหน่ายให้ทันเวลา และผลผลิตราคาต่ำ แต่ถ้าจะนำผลผลิตไปตากแห้งก็ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ และใช้เวลาหลายวัน โดยอย่างน้อย ใช้เวลา 7 ถึง 10 วัน และจากสภาพอากาศที่มีการปรับอุณหภูมิตลอดเวลาทำให้ไม่สามารถนำผลผลิตไปตากแห้งได้ตามที่ต้องการ จากสภาพปัญหาดังกล่าวคณะผู้วิจัยจึงมีแนวคิดในการดำเนินการการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) โดยให้ผู้ที่มีบทบาทในชุมชนได้ร่วมกันให้ข้อมูล และออกความคิดเห็นร่วมกัน ในการพัฒนาแปรรูปผลิตภัณฑ์จากพริกจินดา และพัฒนาแบบจำลองทางธุรกิจเกษตรในชุมชนหมู่บ้านปลาเค้าน้อย เป็นการสร้างองค์ความรู้ร่วมกับการบูรณาการศาสตร์สู่การพัฒนารูปแบบการสร้างธุรกิจเกษตรในชุมชน ตามแนวทางเสริมศักยภาพท้องถิ่นของโมเดลเศรษฐกิจใหม่ให้กับชุมชนเป้าหมาย ส่งเสริมการเรียนรู้ การเข้าใจ เข้าถึงและเข้าร่วมการพัฒนาชุมชน ที่ส่งผลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนสืบไป |
| ขั้นตอน |
| ขั้นตอนที่ 1 เก็บข้อมูลความคิดเห็นสภาพปัญหาบริบทการเกษตร ผู้นำชุมชน เกษตรกร ในชุมชน ผู้เกี่ยวข้องในพื้นที่ชุมชน
ขั้นตอนที่ 2 สรุปปัญหาทางการเกษตร ผลิตผลทางการเกษตรที่เสียหาย
ขั้นตอนที่ 3 ระดมความคิดเห็นแนวทางแก้ปัญหา ตามหลัก BCG (Circular Economic)
ขั้นตอนที่ 4 ระดมความคิดเห็น หาวิธีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบให้ตรงความต้องการของตลาด และพัฒนาแบบจำลองธุรกิจเกษตรในชุมชน
ขั้นตอนที่ 5 สรุปวิเคราะห์ข้อมูล ความคิดเห็น เพื่อพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์ของชุมชน และ แนวทางการพัฒนารูปแบบธุรกิจเกษตรในชุมชน
ขั้นตอนที่ 6 เสนอแบบร่างการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และแบบจำลองธุรกิจเกษตรกับผู้เกี่ยวข้อง
ขั้นตอนที่ 7 ทดสอบการทำผลิตภัณฑ์สูตรอาหารต่างๆ และ
สร้างแบบจำลองธุรกิจเกษตร
ขั้นตอนที่ 8 สรุปผลการพัฒนาแปรรูปผลิตภัณฑ์ต้นแบบพริกทอดกรอบสมุนไพร และ การพัฒนาแบบจำลองทางธุรกิจเกษตร |
| ผลสัมฤทธิ์ |
| 1) ได้กำจัดของเสียในชุมชนให้เป็นศูนย์ เพื่อสุขภาวะที่ดีในชุมชน และนำมาต่อยอดให้เกิดเป็นมูลค่า
2) ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ และแบบจำลองธุรกิจเกษตรของชุมชน เพื่อสร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน
3) ได้รูปแบบการสร้างธุรกิจเกษตรในชุมชน ตามแนวทางเสริมศักยภาพท้องถิ่นของโมเดลเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน
4) ได้ผลงานวิชาการบทความวิจัย และตีพิมพ์ในวารสารวิชาการและการวิจัยสังคมศาสตร์ Tier1 Vol. 19 No. 2 (2024): May - August 2024 |
| รูปภาพผลสัมฤทธิ์ |
 |
 |
 |
| การนำไปใช้ |
| 1) ชุมชนได้รับการพัฒนาสิ่งแวดล้อมในชุมชนให้ดีขึ้น ลดมลพิษในชุมชนกำจัดของเสียในชุมชนให้เป็นศูนย์ 2) นำของเสียทิ้งที่ไม่เกิดประโยชน์มาต่อยอดให้เกิดเป็นมูลค่าโดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และพัฒนาแบบจำลองธุรกิจเกษตรของชุมชน เพื่อสร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน 3) ได้รูปแบบการสร้างธุรกิจเกษตรในชุมชน ตามแนวทางเสริมศักยภาพท้องถิ่นของโมเดลเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน |
| เเนวปฏิบัติที่ดี |
| การพัฒนาศักยภาพชุมชนอย่างเข้มแข็ง โดยสร้างแนวทางการบูรณาการร่วมกันเริ่มต้นจากการสร้างความเข้าใจ เสริมสร้างองค์ความรู้และทักษะ จากนั้น ประสานพลังสร้างสรรค์ความคิดของชุมชน ฝยการแปรรูปวัสดุเหลือใช้ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่า นำไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์และตอบโจทย์ความต้องการของตลาด การรวมกลุ่มและบริหารจัดการในรูปแบบธุรกิจชุมชน จะช่วยสร้างรายได้ สร้างงาน และเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากที่เข้มแข็ง การเชื่อมโยงกับเครือข่ายภายนอก การพัฒนาช่องทางการตลาด และการสร้างแบรนด์ของชุมชน จะเป็นกุญแจสำคัญสู่ความยั่งยืนในระยะยาว การพัฒนาศักยภาพชุมชนอย่างต่อเนื่อง ควบคู่ไปกับการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม |
| รูปภาพผลงาน |
 |
|
ที่มา |
|
คณะเทคโนโลยีการเกษตร |